Merkez Bankası verileri nakit kullanımında yaşanan değişimi bütün çıplaklığıyla yansıtıyor. 2021 yılından sonra uygulanan ekonomi politikalarının tetiklediği enflasyon süreci, piyasayı büyük kupürlere mecbur bıraktı. Tedavüle girdiği Ocak 2009’da tek bir 200 lira ile alınabilen mal ve hizmetlerin bugünkü bedeli 5 bin 143 liraya ulaştı. O günkü en büyük kağıt paranın günümüzdeki alım gücü 7,78 liraya düştü.
TOPLAM EMİSYON HACMİNİ TEK BAŞINA KARŞILIYOR
Haziran 2023 döneminde değişen ekonomi yönetimi sıkı para politikası uygulayarak enflasyonla mücadele programını başlattı. Alınan bu önlemler piyasadaki 200 lira hakimiyetinin hızla genişlemesini durduramadı.
Merkez Bankası kayıtları mayıs ayındaki bayram hareketliliğinin ardından haziran ayında tedavüldeki banknot tutarının 928,4 milyar liraya çıktığını doğruluyor.
Bu devasa hacmin 823,6 milyar liralık kısmını sadece 200 liralık banknotlar oluşturuyor. Hesaplamalar toplam kağıt para miktarının yüzde 88,72’sinin en büyük kupürden meydana geldiğini kanıtlıyor. Tatil dönemindeki geçici yükseliş dışarıda bırakıldığında mevcut oran tarihi bir zirveyi işaret ediyor.
YÜZ LİRALIK BANKNOTLARIN PAYI HIZLA ERİYOR
Piyasada artan likidite ihtiyacı diğer tüm kupürlerin payını aşağı çekti. Geçen yılın haziran ayına kıyasla 200 liralık banknotların sistemdeki ağırlığı 3,42 puan arttı. Aynı dönemde 100 liralık kupürlerin oranı yüzde 11,17 seviyesinden yüzde 8,16’ya inerek sert bir düşüş yaşadı.
Elli lira artık piyasada yalnızca yüzde 1,4 oranında yer bulabiliyor.
Yirmi ve on liralık banknotların kullanım oranlarında büyük bir dalgalanma yaşanmadı. Haziran itibarıyla 20 liranın payı yüzde 0,73 seviyesinde ölçülürken on liralık kupürler yüzde 0,69 oranında kaldı. En küçük kağıt para olan beş liranın piyasadaki varlığı ise yüzde 0,31’e indi.
KÜÇÜK KUPÜRLER PİYASADAN TAMAMEN SİLİNİYOR
En büyük iki kağıt paranın sistemdeki toplam ağırlığı bu yılın haziran ayında yüzde 96,88 seviyesine tırmandı. Elli lira ve altındaki banknotların emisyon içindeki payı ise yüzde 3,13’e geriledi.
Piyasadan silinen küçük kupürlerin boşluğunu tamamen 200 ve 100 liralık banknotlar dolduruyor.
Muhabir: Haber Merkezi
