Ekim 2008 tarihinden önce sigorta girişi yapılan ve sistemde birden fazla statüde kaydı bulunan çalışanların emeklilik kuralları mülga 2829 sayılı Kanun maddeleriyle işliyor. Yasal düzenlemeler gereği sigortalının geriye dönük son 2520 günlük fiili hizmet süresi incelenerek en fazla hangi kuruma prim yatırıldığına bakılıyor. Cumhuriyet Gazetesi yazarı Nergis Şimşek vatandaşların kafasını karıştıran emeklilik geçişlerini ve borçlanma alternatiflerini örnek hesaplamalarla anlattı.
BAĞ-KUR KAPSAMINDAKİLER İÇİN SSK’YA GEÇİŞ ALTERNATİFİ
1 Nisan 1993 tarihinde sigorta başlangıcı yapan ve EYT yasası kapsamına giren bir çalışanın durumu iki farklı senaryo barındırıyor. Toplam 7 bin 463 prim günü bulunan bu kişinin son yedi yıllık dönemde Bağ-Kur ödemesi ağır basıyorsa yaş şartı aranmadan 9 bin günü tamamlaması gerekiyor. Sigortalı 58 yaşını doldurması halinde 5 bin 400 prim günüyle emekliliğe hak kazanıyor.
Prim ödemeye devam etmeyen bu kişi en erken 2030 yılında emekli olabilecek.
Şimşek aynı sigortalının bugünden itibaren aralıksız 1260 gün SSK’lı olarak prim ödemesi durumunda şartların tamamen değişeceğini vurguladı. Bu formülü uygulayan çalışan SSK şartlarına tabi olarak yaş sınırına takılmadan 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin 675 prim günüyle emekliliğini isteyebilecek.
KADIN ÇALIŞANLAR İÇİN DOĞUM BORÇLANMASI HESABI
1996 yılında sisteme giren ve toplam 3 bin 122 prim günü bulunan EYT’li kadın sigortalıların eksik primlerini kapatmaları için farklı yasal hakları bulunuyor. SSK kapsamında 15 yıllık sigortalılık süresini dolduran ve 58 yaşını bekleyen kadınlar doğum sonrasındaki iki yıllık boşlukları borçlanarak 3 bin 600 günü tamamlayabiliyor.
Eksik kalan 478 günlük sürenin maliyeti yıl sonuna kadar asgari günlük kazanç üzerinden hesaplanıyor.
İşlemini 31 Aralık 2026 tarihine kadar tamamlayan bir sigortalının günlük 352,32 lira üzerinden toplam 168 bin 409 lira ödeme yapması gerekiyor.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA ÖDEYENLERE KRİTİK UYARI
Yaş sınırını beklemek istemeyen sigortalılar işe giriş tarihlerine göre eksik primlerini doğum borçlanması ve isteğe bağlı sigorta formülleriyle kapatıyor.
23 Mayıs 1996 öncesinde girişi olanlar 5 bin 825 gün, bu tarihten sonra girenler ise 5 bin 900 gün hedefine ulaşmaya çalışıyor.
Doğum borçlanması SSK’lı olarak çalışırken veya son SSK’lı işin ardından boşta geçen dönemde yapıldığında yasa gereği doğrudan SSK hizmetinden sayılıyor.
Eksik günleri isteğe bağlı sigorta ödeyerek kapatma seçeneği ise büyük bir statü riski barındırıyor. Bu yöntemle ödenen süreler SGK kayıtlarında Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor. Uzmanlar SSK üzerinden emekli olmak isteyenlerin son 3,5 yıllık dönemde mutlaka işçi statüsünde prim ödemesi gerektiğini hatırlatıyor.
Muhabir: Haber Merkezi
