Yörede üretilen zeytinyağı ve cevizlerin yoğun olarak kullanıldığı ve hafif olması dolayısıyla tüketiciler tarafından yoğun olarak tercih edilen Muğla saraylısı, bir firma tarafından endüstriyel tasarım tescilinin alınmasının ardından Türkiye’nin çeşitli illeri ile yurt dışında bazı ülkelere de gönderilmeye başlandı.
Muğla Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yöresel kimliğini koruma altına almak amacıyla 21 Eylül 2017’de coğrafi işaret başvurusu yapılan Muğla saraylısı, 17 Nisan 2018’de Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaretle tescillendi.
300 yıldır biliniyor
Firma sahibi Memduh Şahbaz, yaklaşık 300 yıldır bölgede bilinen bir tatlı olan Muğla saraylısının yıllar önce kömür ateşinde iki tarafının da çevrilerek pişirildiğini ve rafine şekerin olmadığı zamanlarda bu tatlının pekmezle yapıldığını söyledi.
Köylülerin tatlıyı, tarlasında ürettiği buğdayı su değirmeninde öğüterek elde ettiği undan ve bahçesinden topladığı yöresel cevizden yaptığını vurgulayan Şahbaz, “Artık unutulmaya yüz tutmuş olan bir özel ürünü biz aktif hale getirerek tekrar kültürümüze kazandırdık. Bu geleneği devam ettirdiğimiz için gururluyuz. Bu tatlı artık gönderilen özel hediye ürünü olarak da aranır hale geldi.” dedi.
Tatlının eski adını, damadın ailesi tarafından kız evine nişan takmaya gidilirken tatlının ortasına konulan sarı liradan aldığını bildiren Şahbaz, “sarı lira” olan ismin zamanla yöresel ağızla “sareyli” olarak kullanıldığını, son olarak da “Muğla saraylısı” ismiyle tescillendiğini belirtti.
Şimdiki üretimlerinin modern tarzda yapıldığına dikkati çeken Şahbaz, tatlının artık evlerde ocaklar olmadığı için unutulmaya yüz tuttuğunu, artık evlerde yapılamaz hale gelen tatlıyı günlük hayata kazandırdıklarını ifade etti.
“Tarifini yaşlı bir teyze verdi”
Evlerde yapılmayan, pastanelerde de satılmayan Muğla saraylısının asırlar öncesi haline gelmesi için çalışma yaptıklarına işaret eden Şahbaz, “Apartman kültürünün oluşması, hanımların iş hayatına katılmasıyla artık evlerde yapılamıyordu. Bir yaşlı teyzemizin yardımıyla biz bu tatlının yapılmasını ustalarımıza öğrettik. Ondan sonra vitrine koyduk. İlk gün iki saat içerisinde iki tepsi tatlıyı sattık ve o zaman bize bir ışık verdi çünkü tatlıyı alan hemen ismiyle istemeye başladı. Bölgemizin bu tatlıyı özlediğini hissettik ve ticari olarak piyasaya sunduk.” diye konuştu.
Tatlının Muğla dışından da çok talep görmesinin kendilerini mutlu ettiğini belirten Şahbaz, “Biz bu tatlıyı yaparken para kazandık ama ondan daha önemlisi unutulmaya yüz tutmuş bir kültür mirasını, unutulmuş bir yöresel tadı tekrar hayata geçirdik, piyasaya sunduk, tanıttık, hediyelik bir ürün haline getirdik bu da bizi gururlandırıyor.” dedi.
